Catutthasāriputtakoṭṭhikasutta
Ekaṁ samayaṁ āyasmā ca sāriputto, āyasmā ca mahākoṭṭhiko bārāṇasiyaṁ viharanti isipatane migadāye.
Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahākoṭṭhiko tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākoṭṭhikena saddhiṁ sammodi.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto āyasmantaṁ mahākoṭṭhikaṁ etadavoca:
“‘kiṁ nu kho, āvuso koṭṭhika, hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti …pe…
‘kiṁ panāvuso, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti iti puṭṭho samāno:
‘etampi kho, āvuso, abyākataṁ bhagavatā—
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vadesi.
Ko nu kho, āvuso, hetu, ko paccayo, yenetaṁ abyākataṁ bhagavatā”ti?
“Rūpārāmassa kho, āvuso, rūparatassa rūpasammuditassa rūpanirodhaṁ ajānato apassato yathābhūtaṁ, ‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa hoti;
‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa hoti;
‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa hoti;
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa hoti.
Vedanārāmassa kho, āvuso, vedanāratassa vedanāsammuditassa, vedanānirodhaṁ ajānato apassato yathābhūtaṁ, ‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa hoti …pe…
saññārāmassa kho, āvuso …pe…
saṅkhārārāmassa kho āvuso …pe…
viññāṇārāmassa kho, āvuso, viññāṇaratassa viññāṇasammuditassa viññāṇanirodhaṁ ajānato apassato yathābhūtaṁ, ‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa hoti …pe…
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa hoti.
Na rūpārāmassa kho, āvuso, na rūparatassa na rūpasammuditassa, rūpanirodhaṁ jānato passato yathābhūtaṁ, ‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa na hoti …pe…
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa na hoti.
Na vedanārāmassa kho, āvuso …pe…
na saññārāmassa kho, āvuso …pe…
na saṅkhārārāmassa kho, āvuso …pe…
na viññāṇārāmassa kho, āvuso, na viññāṇaratassa na viññāṇasammuditassa, viññāṇanirodhaṁ jānato passato yathābhūtaṁ, ‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa na hoti …pe…
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa na hoti.
Ayaṁ kho, āvuso, hetu, ayaṁ paccayo, yenetaṁ abyākataṁ bhagavatā”ti.
“Siyā panāvuso, aññopi pariyāyo, yenetaṁ abyākataṁ bhagavatā”ti?
“Siyā, āvuso.
Bhavārāmassa kho, āvuso, bhavaratassa bhavasammuditassa, bhavanirodhaṁ ajānato apassato yathābhūtaṁ, ‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa hoti …pe…
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa hoti.
Na bhavārāmassa kho, āvuso, na bhavaratassa na bhavasammuditassa, bhavanirodhaṁ jānato passato yathābhūtaṁ, ‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa na hoti …pe…
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa na hoti.
Ayampi kho, āvuso, pariyāyo, yenetaṁ abyākataṁ bhagavatā”ti.
“Siyā panāvuso, aññopi pariyāyo, yenetaṁ abyākataṁ bhagavatā”ti?
“Siyā, āvuso.
Upādānārāmassa kho, āvuso, upādānaratassa upādānasammuditassa, upādānanirodhaṁ ajānato apassato yathābhūtaṁ, ‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa hoti …pe…
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa hoti.
Na upādānārāmassa kho, āvuso, na upādānaratassa na upādānasammuditassa, upādānanirodhaṁ jānato passato yathābhūtaṁ, ‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa na hoti …pe…
‘neva, hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa na hoti.
Ayampi kho, āvuso, pariyāyo, yenetaṁ abyākataṁ bhagavatā”ti.
“Siyā panāvuso, aññopi pariyāyo, yenetaṁ abyākataṁ bhagavatā”ti?
“Siyā, āvuso.
Taṇhārāmassa kho, āvuso, taṇhāratassa taṇhāsammuditassa, taṇhānirodhaṁ ajānato apassato yathābhūtaṁ, ‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa hoti …pe…
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa hoti.
Na taṇhārāmassa kho, āvuso, na taṇhāratassa na taṇhāsammuditassa, taṇhānirodhaṁ jānato passato yathābhūtaṁ, ‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa na hoti …pe…
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipissa na hoti.
Ayampi kho, āvuso, pariyāyo, yenetaṁ abyākataṁ bhagavatā”ti.
“Siyā panāvuso, aññopi pariyāyo, yenetaṁ abyākataṁ bhagavatā”ti?
“Ettha dāni, āvuso sāriputta, ito uttari kiṁ icchasi?
Taṇhāsaṅkhayavimuttassa, āvuso sāriputta, bhikkhuno vaṭṭaṁ natthi paññāpanāyā”ti.
Chaṭṭhaṁ.
