5. Vedanāpañha

Rājā āha—

“bhante nāgasena, sukhā vedanā kusalā vā akusalā vā abyākatā vā”ti?

“Siyā, mahārāja, kusalā, siyā akusalā, siyā abyākatā”ti.

“Yadi, bhante, kusalā na dukkhā, yadi dukkhā na kusalā, kusalaṁ dukkhanti nuppajjatī”ti.

“Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja, idha purisassa hatthe tattaṁ ayoguḷaṁ nikkhipeyya, dutiye hatthe sītaṁ himapiṇḍaṁ nikkhipeyya, kiṁ nu kho, mahārāja, ubhopi te daheyyun”ti?

“Āma, bhante, ubhopi te daheyyun”ti.

“Kiṁ nu kho te, mahārāja, ubhopi uṇhā”ti?

“Na hi, bhante”ti.

“Kiṁ pana te, mahārāja, ubhopi sītalā”ti?

“Na hi, bhante”ti.

“Ājānāhi niggahaṁ yadi tattaṁ dahati, na ca te ubhopi uṇhā, tena nuppajjati.

Yadi sītalaṁ dahati, na ca te ubhopi sītalā, tena nuppajjati.

Kissa pana te, mahārāja, ubhopi dahanti, na ca te ubhopi uṇhā, na ca te ubhopi sītalā?

Ekaṁ uṇhaṁ, ekaṁ sītalaṁ, ubhopi te dahanti, tena nuppajjatī”ti.

“Nāhaṁ paṭibalo tayā vādinā saddhiṁ sallapituṁ, sādhu atthaṁ jappehī”ti.

Tato thero abhidhammasaṁyuttāya kathāya rājānaṁ milindaṁ saññāpesi—

“Chayimāni, mahārāja, gehanissitāni somanassāni, cha nekkhammanissitāni somanassāni, cha gehanissitāni domanassāni, cha nekkhammanissitāni domanassāni, cha gehanissitā upekkhā, cha nekkhammanissitā upekkhāti, imāni cha chakkāni, atītāpi chattiṁsavidhā vedanā, anāgatāpi chattiṁsavidhā vedanā, paccuppannāpi chattiṁsavidhā vedanā, tadekajjhaṁ abhisaññūhitvā abhisampiṇḍetvā aṭṭhasataṁ vedanā hontī”ti.

“Kallosi, bhante nāgasenā”ti.

Vedanāpañho pañcamo.