Dhammikasutta
Evaṁ me sutaṁ—
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
Atha kho dhammiko upāsako pañcahi upāsakasatehi saddhiṁ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho dhammiko upāsako bhagavantaṁ gāthāhi ajjhabhāsi:
“Pucchāmi taṁ gotama bhūripañña,
Kathaṅkaro sāvako sādhu hoti;
Yo vā agārā anagārameti,
Agārino vā panupāsakāse.
Tuvañhi lokassa sadevakassa,
Gatiṁ pajānāsi parāyaṇañca;
Na catthi tulyo nipuṇatthadassī,
Tuvañhi buddhaṁ pavaraṁ vadanti.
Sabbaṁ tuvaṁ ñāṇamavecca dhammaṁ,
Pakāsesi satte anukampamāno;
Vivaṭṭacchadosi samantacakkhu,
Virocasi vimalo sabbaloke.
Āgañchi te santike nāgarājā,
Erāvaṇo nāma jinoti sutvā;
Sopi tayā mantayitvājjhagamā,
Sādhūti sutvāna patītarūpo.
Rājāpi taṁ vessavaṇo kuvero,
Upeti dhammaṁ paripucchamāno;
Tassāpi tvaṁ pucchito brūsi dhīra,
So cāpi sutvāna patītarūpo.
Ye kecime titthiyā vādasīlā,
Ājīvakā vā yadi vā nigaṇṭhā;
Paññāya taṁ nātitaranti sabbe,
Ṭhito vajantaṁ viya sīghagāmiṁ.
Ye kecime brāhmaṇā vādasīlā,
Vuddhā cāpi brāhmaṇā santi keci;
Sabbe tayi atthabaddhā bhavanti,
Ye cāpi aññe vādino maññamānā.
Ayañhi dhammo nipuṇo sukho ca,
Yoyaṁ tayā bhagavā suppavutto;
Tameva sabbepi sussūsamānā,
Taṁ no vada pucchito buddhaseṭṭha.
Sabbepime bhikkhavo sannisinnā,
Upāsakā cāpi tatheva sotuṁ;
Suṇantu dhammaṁ vimalenānubuddhaṁ,
Subhāsitaṁ vāsavasseva devā”.
“Suṇātha me bhikkhavo sāvayāmi vo,
Dhammaṁ dhutaṁ tañca carātha sabbe;
Iriyāpathaṁ pabbajitānulomikaṁ,
Sevetha naṁ atthadaso mutīmā.
No ve vikāle vicareyya bhikkhu,
Gāme ca piṇḍāya careyya kāle;
Akālacāriñhi sajanti saṅgā,
Tasmā vikāle na caranti buddhā.
Rūpā ca saddā ca rasā ca gandhā,
Phassā ca ye sammadayanti satte;
Etesu dhammesu vineyya chandaṁ,
Kālena so pavise pātarāsaṁ.
Piṇḍañca bhikkhu samayena laddhā,
Eko paṭikkamma raho nisīde;
Ajjhattacintī na mano bahiddhā,
Nicchāraye saṅgahitattabhāvo.
Sacepi so sallape sāvakena,
Aññena vā kenaci bhikkhunā vā;
Dhammaṁ paṇītaṁ tamudāhareyya,
Na pesuṇaṁ nopi parūpavādaṁ.
Vādañhi eke paṭiseniyanti,
Na te pasaṁsāma parittapaññe;
Tato tato ne pasajanti saṅgā,
Cittañhi te tattha gamenti dūre.
Piṇḍaṁ vihāraṁ sayanāsanañca,
Āpañca saṅghāṭirajūpavāhanaṁ;
Sutvāna dhammaṁ sugatena desitaṁ,
Saṅkhāya seve varapaññasāvako.
Tasmā hi piṇḍe sayanāsane ca,
Āpe ca saṅghāṭirajūpavāhane;
Etesu dhammesu anūpalitto,
Bhikkhu yathā pokkhare vāribindu.
Gahaṭṭhavattaṁ pana vo vadāmi,
Yathākaro sāvako sādhu hoti;
Na hesa labbhā sapariggahena,
Phassetuṁ yo kevalo bhikkhudhammo.
Pāṇaṁ na hane na ca ghātayeyya,
Na cānujaññā hanataṁ paresaṁ;
Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṁ,
Ye thāvarā ye ca tasā santi loke.
Tato adinnaṁ parivajjayeyya,
Kiñci kvaci sāvako bujjhamāno;
Na hāraye harataṁ nānujaññā,
Sabbaṁ adinnaṁ parivajjayeyya.
Abrahmacariyaṁ parivajjayeyya,
Aṅgārakāsuṁ jalitaṁva viññū;
Asambhuṇanto pana brahmacariyaṁ,
Parassa dāraṁ na atikkameyya.
Sabhaggato vā parisaggato vā,
Ekassa veko na musā bhaṇeyya;
Na bhāṇaye bhaṇataṁ nānujaññā,
Sabbaṁ abhūtaṁ parivajjayeyya.
Majjañca pānaṁ na samācareyya,
Dhammaṁ imaṁ rocaye yo gahaṭṭho;
Na pāyaye pivataṁ nānujaññā,
Ummādanantaṁ iti naṁ viditvā.
Madā hi pāpāni karonti bālā,
Kārenti caññepi jane pamatte;
Etaṁ apuññāyatanaṁ vivajjaye,
Ummādanaṁ mohanaṁ bālakantaṁ.
Pāṇaṁ na hane na cādinnamādiye,
Musā na bhāse na ca majjapo siyā;
Abrahmacariyā virameyya methunā,
Rattiṁ na bhuñjeyya vikālabhojanaṁ.
Mālaṁ na dhāre na ca gandhamācare,
Mañce chamāyaṁ va sayetha santhate;
Etañhi aṭṭhaṅgikamāhuposathaṁ,
Buddhena dukkhantagunā pakāsitaṁ.
Tato ca pakkhassupavassuposathaṁ,
Cātuddasiṁ pañcadasiñca aṭṭhamiṁ;
Pāṭihāriyapakkhañca pasannamānaso,
Aṭṭhaṅgupetaṁ susamattarūpaṁ.
Tato ca pāto upavutthuposatho,
Annena pānena ca bhikkhusaṅghaṁ;
Pasannacitto anumodamāno,
Yathārahaṁ saṁvibhajetha viññū.
Dhammena mātāpitaro bhareyya,
Payojaye dhammikaṁ so vaṇijjaṁ;
Etaṁ gihī vattayamappamatto,
Sayampabhe nāma upeti deve”ti.
Dhammikasuttaṁ cuddasamaṁ.
Cūḷavaggo dutiyo.
Tassuddānaṁ
Ratanāmagandho hiri ca,
maṅgalaṁ sūcilomena;
Dhammacariyañca brāhmaṇo,
nāvā kiṁsīlamuṭṭhānaṁ.
Rāhulo puna kappo ca,
paribbājaniyaṁ tathā;
Dhammikañca viduno āhu,
cūḷavagganti cuddasāti.