3. Bālavagga
21
“Dveme, bhikkhave, bālā.
Katame dve?
Yo ca accayaṁ accayato na passati, yo ca accayaṁ desentassa yathādhammaṁ nappaṭiggaṇhāti.
Ime kho, bhikkhave, dve bālāti.
Dveme, bhikkhave, paṇḍitā.
Katame dve?
Yo ca accayaṁ accayato passati, yo ca accayaṁ desentassa yathādhammaṁ paṭiggaṇhāti.
Ime kho, bhikkhave, dve paṇḍitā”ti.
22
“Dveme, bhikkhave, tathāgataṁ abbhācikkhanti.
Katame dve?
Duṭṭho vā dosantaro, saddho vā duggahitena.
Ime kho, bhikkhave, dve tathāgataṁ abbhācikkhantī”ti.
23
“Dveme, bhikkhave, tathāgataṁ abbhācikkhanti.
Katame dve?
Yo ca abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatena bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatenāti dīpeti, yo ca bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatena abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatenāti dīpeti.
Ime kho, bhikkhave, dve tathāgataṁ abbhācikkhantīti.
Dveme, bhikkhave, tathāgataṁ nābbhācikkhanti.
Katame dve?
Yo ca abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatena abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatenāti dīpeti, yo ca bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatena bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatenāti dīpeti.
Ime kho, bhikkhave, dve tathāgataṁ nābbhācikkhantī”ti.
24
“Dveme, bhikkhave, tathāgataṁ abbhācikkhanti.
Katame dve?
Yo ca neyyatthaṁ suttantaṁ nītattho suttantoti dīpeti, yo ca nītatthaṁ suttantaṁ neyyattho suttantoti dīpeti.
Ime kho, bhikkhave, dve tathāgataṁ abbhācikkhantī”ti.
25
“Dveme, bhikkhave, tathāgataṁ nābbhācikkhanti.
Katame dve?
Yo ca neyyatthaṁ suttantaṁ neyyattho suttantoti dīpeti, yo ca nītatthaṁ suttantaṁ nītattho suttantoti dīpeti.
Ime kho, bhikkhave, dve tathāgataṁ nābbhācikkhantī”ti.
26
“Paṭicchannakammantassa, bhikkhave, dvinnaṁ gatīnaṁ aññatarā gati pāṭikaṅkhā—
nirayo vā tiracchānayoni vāti.
Appaṭicchannakammantassa, bhikkhave, dvinnaṁ gatīnaṁ aññatarā gati pāṭikaṅkhā—
devā vā manussā vā”ti.
27
“Micchādiṭṭhikassa, bhikkhave, dvinnaṁ gatīnaṁ aññatarā gati pāṭikaṅkhā—
nirayo vā tiracchānayoni vā”ti.
28
“Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, dvinnaṁ gatīnaṁ aññatarā gati pāṭikaṅkhā—
devā vā manussā vā”ti.
29
“Dussīlassa, bhikkhave, dve paṭiggāhā—
nirayo vā tiracchānayoni vā.
Sīlavato, bhikkhave, dve paṭiggāhā—
devā vā manussā vā”ti.
30
“Dvāhaṁ, bhikkhave, atthavase sampassamāno araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmi.
Katame dve?
Attano ca diṭṭhadhammasukhavihāraṁ sampassamāno, pacchimañca janataṁ anukampamāno.
Ime kho ahaṁ, bhikkhave, dve atthavase sampassamāno araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevāmī”ti.
31
“Dve me, bhikkhave, dhammā vijjābhāgiyā.
Katame dve?
Samatho ca vipassanā ca.
Samatho, bhikkhave, bhāvito kamatthamanubhoti?
Cittaṁ bhāvīyati.
Cittaṁ bhāvitaṁ kamatthamanubhoti?
Yo rāgo so pahīyati.
Vipassanā, bhikkhave, bhāvitā kamatthamanubhoti?
Paññā bhāvīyati.
Paññā bhāvitā kamatthamanubhoti?
Yā avijjā sā pahīyati.
Rāgupakkiliṭṭhaṁ vā, bhikkhave, cittaṁ na vimuccati, avijjupakkiliṭṭhā vā paññā na bhāvīyati.
Iti kho, bhikkhave, rāgavirāgā cetovimutti, avijjāvirāgā paññāvimuttī”ti.
Bālavaggo tatiyo.
