12. Vīriyalakkhaṇapañha

Rājā āha—

“bhante nāgasena, kiṁlakkhaṇaṁ vīriyan”ti?

“Upatthambhanalakkhaṇaṁ, mahārāja, vīriyaṁ, vīriyūpatthambhitā sabbe kusalā dhammā na parihāyantī”ti.

“Opammaṁ karohī”ti.

“Yathā, mahārāja, puriso gehe patante aññena dārunā upatthambheyya, upatthambhitaṁ santaṁ evaṁ taṁ gehaṁ na pateyya;

evameva kho, mahārāja, upatthambhanalakkhaṇaṁ vīriyaṁ, vīriyūpatthambhitā sabbe kusalā dhammā na parihāyantī”ti.

“Bhiyyo opammaṁ karohī”ti.

“Yathā, mahārāja, parittakaṁ senaṁ mahatī senā bhañjeyya, tato rājā aññamaññaṁ anussāreyya anupeseyya attano parittakāya senāya balaṁ anupadaṁ dadeyya, tāya saddhiṁ parittakā senā mahatiṁ senaṁ bhañjeyya;

evameva kho, mahārāja, upatthambhanalakkhaṇaṁ vīriyaṁ, vīriyūpatthambhitā sabbe kusalā dhammā na parihāyanti.

Bhāsitampetaṁ, mahārāja, bhagavatā—

‘vīriyavā kho, bhikkhave, ariyasāvako akusalaṁ pajahati, kusalaṁ bhāveti.

Sāvajjaṁ pajahati, anavajjaṁ bhāveti.

Suddhamattānaṁ pariharatī’”ti.

“Kallosi, bhante nāgasenā”ti.

Vīriyalakkhaṇapañho dvādasamo.