2. Paṭisandahanapañha

Rājā āha—

“bhante nāgasena, yo na paṭisandahati, jānāti so ‘na paṭisandahissāmī’”ti?

“Āma, mahārāja, yo na paṭisandahati, jānāti so ‘na paṭisandahissāmī’”ti.

“Kathaṁ, bhante, jānātī”ti?

“Yo hetu yo paccayo, mahārāja, paṭisandahanāya, tassa hetussa tassa paccayassa uparamā jānāti so ‘na paṭisandahissāmī’”ti.

“Opammaṁ karohī”ti.

“Yathā, mahārāja, kassako gahapatiko kasitvā ca vapitvā ca dhaññāgāraṁ paripūreyya.

So aparena samayena neva kasseyya na vappeyya, yathāsambhatañca dhaññaṁ paribhuñjeyya vā visajjeyya vā yathā paccayaṁ vā kareyya, jāneyya so, mahārāja, kassako gahapatiko ‘na me dhaññāgāraṁ paripūressatī’”ti?

“Āma, bhante, jāneyyā”ti.

“Kathaṁ jāneyyā”ti?

“Yo hetu yo paccayo dhaññāgārassa paripūraṇāya, tassa hetussa tassa paccayassa uparamā jānāti ‘na me dhaññāgāraṁ paripūressatī’”ti.

“Evameva kho, mahārāja, yo hetu yo paccayo paṭisandahanāya, tassa hetussa tassa paccayassa uparamā jānāti so ‘na paṭisandahissāmī’”ti.

“Kallosi, bhante nāgasenā”ti.

Paṭisandahanapañho dutiyo.