8. Phassalakkhaṇapañha

Rājā āha—

“bhante nāgasena, yattha manoviññāṇaṁ uppajjati, phassopi vedanāpi tattha uppajjatī”ti?

“Āma, mahārāja, yattha manoviññāṇaṁ uppajjati, phassopi tattha uppajjati, vedanāpi tattha uppajjati, saññāpi tattha uppajjati, cetanāpi tattha uppajjati, vitakkopi tattha uppajjati, vicāropi tattha uppajjati, sabbepi phassappamukhā dhammā tattha uppajjantī”ti.

“Bhante nāgasena, kiṁlakkhaṇo phasso”ti?

“Phusanalakkhaṇo, mahārāja, phasso”ti.

“Opammaṁ karohī”ti.

“Yathā, mahārāja, dve meṇḍā yujjheyyuṁ, tesu yathā eko meṇḍo, evaṁ cakkhu daṭṭhabbaṁ.

Yathā dutiyo meṇḍo, evaṁ rūpaṁ daṭṭhabbaṁ.

Yathā tesaṁ sannipāto, evaṁ phasso daṭṭhabbo”ti.

“Bhiyyo opammaṁ karohī”ti.

“Yathā, mahārāja, dve pāṇī vajjeyyuṁ, tesu yathā eko pāṇi, evaṁ cakkhu daṭṭhabbaṁ.

Yathā dutiyo pāṇi, evaṁ rūpaṁ daṭṭhabbaṁ.

Yathā tesaṁ sannipāto, evaṁ phasso daṭṭhabbo”ti.

“Bhiyyo opammaṁ karohī”ti.

“Yathā, mahārāja, dve sammā vajjeyyuṁ, tesu yathā eko sammo, evaṁ cakkhu daṭṭhabbaṁ.

Yathā dutiyo sammo, evaṁ rūpaṁ daṭṭhabbaṁ.

Yathā tesaṁ sannipāto, evaṁ phasso daṭṭhabbo”ti.

“Kallosi, bhante nāgasenā”ti.

Phassalakkhaṇapañho aṭṭhamo.