9. Saṁsārapañha

Rājā āha—

“bhante nāgasena, yaṁ panetaṁ brūsi ‘saṁsāro’ti, katamo so saṁsāro”ti?

“Idha, mahārāja, jāto idheva marati, idha mato aññatra uppajjati, tahiṁ jāto tahiṁyeva marati, tahiṁ mato aññatra uppajjati, evaṁ kho, mahārāja, saṁsāro hotī”ti.

“Opammaṁ karohī”ti.

“Yathā, mahārāja, kocideva puriso pakkaṁ ambaṁ khāditvā aṭṭhiṁ ropeyya, tato mahanto ambarukkho nibbattitvā phalāni dadeyya, atha so puriso tatopi pakkaṁ ambaṁ khāditvā aṭṭhiṁ ropeyya, tatopi mahanto ambarukkho nibbattitvā phalāni dadeyya, evametesaṁ rukkhānaṁ koṭi na paññāyati;

evameva kho, mahārāja, idha jāto idheva marati, idha mato aññatra uppajjati, tahiṁ jāto tahiṁyeva marati, tahiṁ mato aññatra uppajjati, evaṁ kho, mahārāja, saṁsāro hotī”ti.

“Kallosi, bhante nāgasenā”ti.

Saṁsārapañho navamo.