Nigrodhakappa (vaṅgīsa) sutta

Evaṁ me sutaṁ—

ekaṁ samayaṁ bhagavā āḷaviyaṁ viharati aggāḷave cetiye.

Tena kho pana samayena āyasmato vaṅgīsassa upajjhāyo nigrodhakappo nāma thero aggāḷave cetiye aciraparinibbuto hoti.

Atha kho āyasmato vaṅgīsassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi—

parinibbuto nu kho me upajjhāyo udāhu no parinibbutoti?

Atha kho āyasmā vaṅgīso sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā vaṅgīso bhagavantaṁ etadavoca—

idha mayhaṁ, bhante, rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi—

parinibbuto nu kho me upajjhāyo, udāhu no parinibbutoti.

Atha kho āyasmā vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:

“Pucchāmi satthāramanomapaññaṁ,

Diṭṭheva dhamme yo vicikicchānaṁ chettā;

Aggāḷave kālamakāsi bhikkhu,

Ñāto yasassī abhinibbutatto.

Nigrodhakappo iti tassa nāmaṁ,

Tayā kataṁ bhagavā brāhmaṇassa;

So taṁ namassaṁ acari mutyapekkho,

Āraddhaviriyo daḷhadhammadassī.

Taṁ sāvakaṁ sakya mayampi sabbe,

Aññātumicchāma samantacakkhu;

Samavaṭṭhitā no savanāya sotā,

Tuvaṁ no satthā tvamanuttarosi.

Chindeva no vicikicchaṁ brūhi metaṁ,

Parinibbutaṁ vedaya bhūripañña;

Majjheva no bhāsa samantacakkhu,

Sakkova devāna sahassanetto.

Ye keci ganthā idha mohamaggā,

Aññāṇapakkhā vicikicchaṭhānā;

Tathāgataṁ patvā na te bhavanti,

Cakkhuñhi etaṁ paramaṁ narānaṁ.

No ce hi jātu puriso kilese,

Vāto yathā abbhaghanaṁ vihāne;

Tamovassa nivuto sabbaloko,

Na jotimantopi narā tapeyyuṁ.

Dhīrā ca pajjotakarā bhavanti,

Taṁ taṁ ahaṁ vīra tatheva maññe;

Vipassinaṁ jānamupāgamumhā,

Parisāsu no āvikarohi kappaṁ.

Khippaṁ giraṁ eraya vaggu vagguṁ,

Haṁsova paggayha saṇikaṁ nikūja;

Bindussarena suvikappitena,

Sabbeva te ujjugatā suṇoma.

Pahīnajātimaraṇaṁ asesaṁ,

Niggayha dhonaṁ vadessāmi dhammaṁ;

Na kāmakāro hi puthujjanānaṁ,

Saṅkheyyakāro ca tathāgatānaṁ.

Sampannaveyyākaraṇaṁ tavedaṁ,

Samujjupaññassa samuggahītaṁ;

Ayamañjalī pacchimo suppaṇāmito,

Mā mohayī jānamanomapañña.

Parovaraṁ ariyadhammaṁ viditvā,

Mā mohayī jānamanomavīra;

Vāriṁ yathā ghammani ghammatatto,

Vācābhikaṅkhāmi sutaṁ pavassa.

Yadatthikaṁ brahmacariyaṁ acarī,

Kappāyano kaccissa taṁ amoghaṁ;

Nibbāyi so ādu saupādiseso,

Yathā vimutto ahu taṁ suṇoma”.

“Acchecchi taṇhaṁ idha nāmarūpe,

(iti bhagavā)

Kaṇhassa sotaṁ dīgharattānusayitaṁ;

Atāri jātiṁ maraṇaṁ asesaṁ”,

Iccabravī bhagavā pañcaseṭṭho.

“Esa sutvā pasīdāmi,

Vaco te isisattama;

Amoghaṁ kira me puṭṭhaṁ,

Na maṁ vañcesi brāhmaṇo.

Yathāvādī tathākārī,

Ahu buddhassa sāvako;

Acchidā maccuno jālaṁ,

Tataṁ māyāvino daḷhaṁ.

Addasā bhagavā ādiṁ,

Upādānassa kappiyo;

Accagā vata kappāyano,

Maccudheyyaṁ suduttaran”ti.

Nigrodhakappasuttaṁ dvādasamaṁ.