Sabhiyasutta
Evaṁ me sutaṁ—
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
Tena kho pana samayena sabhiyassa paribbājakassa purāṇasālohitāya devatāya pañhā uddiṭṭhā honti:
“yo te, sabhiya, samaṇo vā brāhmaṇo vā ime pañhe puṭṭho byākaroti tassa santike brahmacariyaṁ careyyāsī”ti.
Atha kho sabhiyo paribbājako tassā devatāya santike te pañhe uggahetvā ye te samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṁ—
pūraṇo kassapo makkhaligosālo ajito kesakambalo pakudho kaccāno sañcayo belaṭṭhaputto nigaṇṭho nāṭaputto—
te upasaṅkamitvā te pañhe pucchati.
Te sabhiyena paribbājakena pañhe puṭṭhā na sampāyanti;
asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti.
Api ca sabhiyaṁyeva paribbājakaṁ paṭipucchanti.
Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi:
“ye kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṁ—
pūraṇo kassapo …pe… nigaṇṭho nāṭaputto—
te mayā pañhe puṭṭhā na sampāyanti,
asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti;
api ca maññevettha paṭipucchanti.
Yannūnāhaṁ hīnāyāvattitvā kāme paribhuñjeyyan”ti.
Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi:
“ayampi kho samaṇo gotamo saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa;
yannūnāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ upasaṅkamitvā ime pañhe puccheyyan”ti.
Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi:
“yepi kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā jiṇṇā vuḍḍhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā therā rattaññū cirapabbajitā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṁ—
pūraṇo kassapo …pe… nigaṇṭho nāṭaputto—
tepi mayā pañhe puṭṭhā na sampāyanti,
asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti, api ca maññevettha paṭipucchanti;
kiṁ pana me samaṇo gotamo ime pañhe puṭṭho byākarissati.
Samaṇo hi gotamo daharo ceva jātiyā, navo ca pabbajjāyā”ti.
Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi:
“samaṇo kho daharoti na uññātabbo na paribhotabbo.
Daharopi cesa samaṇo gotamo mahiddhiko hoti mahānubhāvo, yannūnāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ upasaṅkamitvā ime pañhe puccheyyan”ti.
Atha kho sabhiyo paribbājako yena rājagahaṁ tena cārikaṁ pakkāmi.
Anupubbena cārikaṁ caramāno yena rājagahaṁ veḷuvanaṁ kalandakanivāpo, yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.
Ekamantaṁ nisinno kho sabhiyo paribbājako bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi—
“Kaṅkhī vecikicchī āgamaṁ,
(iti sabhiyo)
Pañhe pucchituṁ abhikaṅkhamāno;
Tesantakaro bhavāhi pañhe me puṭṭho,
Anupubbaṁ anudhammaṁ byākarohi me”.
“Dūrato āgatosi sabhiya,
(iti bhagavā)
Pañhe pucchituṁ abhikaṅkhamāno;
Tesantakaro bhavāmi pañhe te puṭṭho,
Anupubbaṁ anudhammaṁ byākaromi te.
Puccha maṁ sabhiya pañhaṁ,
Yaṁ kiñci manasicchasi;
Tassa tasseva pañhassa,
Ahaṁ antaṁ karomi te”ti.
Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi:
“acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.
Yaṁ vatāhaṁ aññesu samaṇabrāhmaṇesu okāsakammamattampi nālatthaṁ taṁ me idaṁ samaṇena gotamena okāsakammaṁ katan”ti.
Attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto bhagavantaṁ pañhaṁ apucchi—
“Kiṁpattinamāhu bhikkhunaṁ,
(iti sabhiyo)
Sorataṁ kena kathañca dantamāhu;
Buddhoti kathaṁ pavuccati,
Puṭṭho me bhagavā byākarohi”.
“Pajjena katena attanā,
(sabhiyāti bhagavā)
Parinibbānagato vitiṇṇakaṅkho;
Vibhavañca bhavañca vippahāya,
Vusitavā khīṇapunabbhavo sa bhikkhu.
Sabbattha upekkhako satimā,
Na so hiṁsati kañci sabbaloke;
Tiṇṇo samaṇo anāvilo,
Ussadā yassa na santi sorato so.
Yassindriyāni bhāvitāni,
Ajjhattaṁ bahiddhā ca sabbaloke;
Nibbijjha imaṁ parañca lokaṁ,
Kālaṁ kaṅkhati bhāvito sa danto.
Kappāni viceyya kevalāni,
Saṁsāraṁ dubhayaṁ cutūpapātaṁ;
Vigatarajamanaṅgaṇaṁ visuddhaṁ,
Pattaṁ jātikhayaṁ tamāhu buddhan”ti.
Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ apucchi—
“Kiṁpattinamāhu brāhmaṇaṁ,
(iti sabhiyo)
Samaṇaṁ kena kathañca nhātakoti;
Nāgoti kathaṁ pavuccati,
Puṭṭho me bhagavā byākarohi”.
“Bāhitvā sabbapāpakāni,
(sabhiyāti bhagavā)
Vimalo sādhusamāhito ṭhitatto;
Saṁsāramaticca kevalī so,
Asito tādi pavuccate sa brahmā.
Samitāvi pahāya puññapāpaṁ,
Virajo ñatvā imaṁ parañca lokaṁ;
Jātimaraṇaṁ upātivatto,
Samaṇo tādi pavuccate tathattā.
Ninhāya sabbapāpakāni,
Ajjhattaṁ bahiddhā ca sabbaloke;
Devamanussesu kappiyesu,
Kappaṁ neti tamāhu nhātakoti.
Āguṁ na karoti kiñci loke,
Sabbasaṁyoge visajja bandhanāni;
Sabbattha na sajjatī vimutto,
Nāgo tādi pavuccate tathattā”ti.
Atha kho sabhiyo paribbājako …pe… bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ apucchi—
“Kaṁ khettajinaṁ vadanti buddhā,
(iti sabhiyo)
Kusalaṁ kena kathañca paṇḍitoti;
Muni nāma kathaṁ pavuccati,
Puṭṭho me bhagavā byākarohi”.
“Khettāni viceyya kevalāni,
(sabhiyāti bhagavā)
Dibbaṁ mānusakañca brahmakhettaṁ;
Sabbakhettamūlabandhanā pamutto,
Khettajino tādi pavuccate tathattā.
Kosāni viceyya kevalāni,
Dibbaṁ mānusakañca brahmakosaṁ;
Sabbakosamūlabandhanā pamutto,
Kusalo tādi pavuccate tathattā.
Dubhayāni viceyya paṇḍarāni,
Ajjhattaṁ bahiddhā ca suddhipañño;
Kaṇhaṁ sukkaṁ upātivatto,
Paṇḍito tādi pavuccate tathattā.
Asatañca satañca ñatvā dhammaṁ,
Ajjhattaṁ bahiddhā ca sabbaloke;
Devamanussehi pūjanīyo,
Saṅgaṁ jālamaticca so munī”ti.
Atha kho sabhiyo paribbājako …pe… bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ apucchi—
“Kiṁpattinamāhu vedaguṁ,
(iti sabhiyo)
Anuviditaṁ kena kathañca viriyavāti;
Ājāniyo kinti nāma hoti,
Puṭṭho me bhagavā byākarohi”.
“Vedāni viceyya kevalāni,
(sabhiyāti bhagavā)
Samaṇānaṁ yānidhatthi brāhmaṇānaṁ;
Sabbavedanāsu vītarāgo,
Sabbaṁ vedamaticca vedagū so.
Anuvicca papañcanāmarūpaṁ,
Ajjhattaṁ bahiddhā ca rogamūlaṁ;
Sabbarogamūlabandhanā pamutto,
Anuvidito tādi pavuccate tathattā.
Virato idha sabbapāpakehi,
Nirayadukkhaṁ aticca viriyavāso;
So vīriyavā padhānavā,
Dhīro tādi pavuccate tathattā.
Yassassu lunāni bandhanāni,
Ajjhattaṁ bahiddhā ca saṅgamūlaṁ;
Sabbasaṅgamūlabandhanā pamutto,
Ājāniyo tādi pavuccate tathattā”ti.
Atha kho sabhiyo paribbājako …pe… bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ apucchi—
“Kiṁpattinamāhu sottiyaṁ,
(iti sabhiyo)
Ariyaṁ kena kathañca caraṇavāti;
Paribbājako kinti nāma hoti,
Puṭṭho me bhagavā byākarohi”.
“Sutvā sabbadhammaṁ abhiññāya loke,
(sabhiyāti bhagavā)
Sāvajjānavajjaṁ yadatthi kiñci;
Abhibhuṁ akathaṅkathiṁ vimuttaṁ,
Anighaṁ sabbadhimāhu sottiyoti.
Chetvā āsavāni ālayāni,
Vidvā so na upeti gabbhaseyyaṁ;
Saññaṁ tividhaṁ panujja paṅkaṁ,
Kappaṁ neti tamāhu ariyoti.
Yo idha caraṇesu pattipatto,
Kusalo sabbadā ājānāti dhammaṁ;
Sabbattha na sajjati vimuttacitto,
Paṭighā yassa na santi caraṇavā so.
Dukkhavepakkaṁ yadatthi kammaṁ,
Uddhamadho tiriyaṁ vāpi majjhe;
Paribbājayitvā pariññacārī,
Māyaṁ mānamathopi lobhakodhaṁ;
Pariyantamakāsi nāmarūpaṁ,
Taṁ paribbājakamāhu pattipattan”ti.
Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi:
“Yāni ca tīṇi yāni ca saṭṭhi,
Samaṇappavādasitāni bhūripañña;
Saññakkharasaññanissitāni,
Osaraṇāni vineyya oghatamagā.
Antagūsi pāragū dukkhassa,
Arahāsi sammāsambuddho khīṇāsavaṁ taṁ maññe;
Jutimā mutimā pahūtapañño,
Dukkhassantakara atāresi maṁ.
Yaṁ me kaṅkhitamaññāsi,
Vicikicchā maṁ tārayi namo te;
Muni monapathesu pattipatta,
Akhila ādiccabandhu soratosi.
Yā me kaṅkhā pure āsi,
Taṁ me byākāsi cakkhumā;
Addhā munīsi sambuddho,
Natthi nīvaraṇā tava.
Upāyāsā ca te sabbe,
Viddhastā vinaḷīkatā;
Sītibhūto damappatto,
Dhitimā saccanikkamo.
Tassa te nāganāgassa,
Mahāvīrassa bhāsato;
Sabbe devānumodanti,
Ubho nāradapabbatā.
Namo te purisājañña,
Namo te purisuttama;
Sadevakasmiṁ lokasmiṁ,
Natthi te paṭipuggalo.
Tuvaṁ buddho tuvaṁ satthā,
Tuvaṁ mārābhibhū muni;
Tuvaṁ anusaye chetvā,
Tiṇṇo tāresimaṁ pajaṁ.
Upadhī te samatikkantā,
Āsavā te padālitā;
Sīhosi anupādāno,
Pahīnabhayabheravo.
Puṇḍarīkaṁ yathā vaggu,
Toye na upalimpati;
Evaṁ puññe ca pāpe ca,
Ubhaye tvaṁ na limpasi;
Pāde vīra pasārehi,
Sabhiyo vandati satthuno”ti.
Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṁ etadavoca:
“abhikkantaṁ, bhante …pe…
esāhaṁ bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca;
labheyyāhaṁ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṁ, labheyyaṁ upasampadan”ti.
“Yo kho, sabhiya, aññatitthiyapubbo imasmiṁ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṁ, ākaṅkhati upasampadaṁ, so cattāro māse parivasati; catunnaṁ māsānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti, upasampādenti bhikkhubhāvāya.
Api ca mettha puggalavemattatā viditā”ti.
“Sace, bhante, aññatitthiyapubbā imasmiṁ dhammavinaye ākaṅkhantā pabbajjaṁ, ākaṅkhantā upasampadaṁ cattāro māse parivasanti, catunnaṁ māsānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti, upasampādenti bhikkhubhāvāya, ahaṁ cattāri vassāni parivasissāmi; catunnaṁ vassānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājentu upasampādentu bhikkhubhāvāyā”ti.
Alattha kho sabhiyo paribbājako bhagavato santike pabbajjaṁ alattha upasampadaṁ …pe…
aññataro kho panāyasmā sabhiyo arahataṁ ahosīti.
Sabhiyasuttaṁ chaṭṭhaṁ.
