Tatiyanānātitthiyasutta
Evaṁ me sutaṁ—
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
Tena kho pana samayena sambahulā nānātitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakā sāvatthiyaṁ paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā.
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
“sassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
“asassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
“sassato ca asassato ca attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
“neva sassato nāsassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
“sayaṅkato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
“paraṅkato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
“sayaṅkato ca paraṅkato ca attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
“asayaṅkāro aparaṅkāro adhiccasamuppanno attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
“sassataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
“asassataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
“sassatañca asassatañca sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
“neva sassataṁ nāsassataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
“sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
“paraṅkataṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
“sayaṅkatañca paraṅkatañca sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
“asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhaṁ attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan”ti.
Te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti:
“ediso dhammo, nediso dhammo;
nediso dhammo, ediso dhammo”ti.
Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisiṁsu.
Sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
“Idha, bhante, sambahulā nānātitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakā sāvatthiyaṁ paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā.
Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
‘sassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti …pe…
te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti:
‘ediso dhammo, nediso dhammo;
nediso dhammo, ediso dhammo’”ti.
“Aññatitthiyā, bhikkhave, paribbājakā andhā acakkhukā.
Te atthaṁ na jānanti anatthaṁ na jānanti, dhammaṁ na jānanti adhammaṁ na jānanti.
Te atthaṁ ajānantā anatthaṁ ajānantā, dhammaṁ ajānantā adhammaṁ ajānantā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti:
‘ediso dhammo, nediso dhammo;
nediso dhammo, ediso dhammo’”ti.
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
“Ahaṅkārapasutāyaṁ pajā,
Paraṅkārūpasaṁhitā;
Etadeke nābbhaññaṁsu,
Na naṁ sallanti addasuṁ.
Etañca sallaṁ paṭikacca passato,
Ahaṁ karomīti na tassa hoti;
Paro karotīti na tassa hoti.
Mānupetā ayaṁ pajā,
Mānaganthā mānavinibaddhā;
Diṭṭhīsu sārambhakathā,
Saṁsāraṁ nātivattatī”ti.
Chaṭṭhaṁ.
