Paṭhamagilānasutta

Sāvatthinidānaṁ.

Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami …pe… ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:

“amukasmiṁ, bhante, vihāre aññataro bhikkhu navo appaññāto ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.

Sādhu, bhante, bhagavā yena so bhikkhu tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā”ti.

Atha kho bhagavā navavādañca sutvā gilānavādañca, “appaññāto bhikkhū”ti iti viditvā yena so bhikkhu tenupasaṅkami.

Addasā kho so bhikkhu bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ.

Disvāna mañcake samadhosi.

Atha kho bhagavā taṁ bhikkhuṁ etadavoca:

“alaṁ, bhikkhu, mā tvaṁ mañcake samadhosi.

Santimāni āsanāni paññattāni, tatthāhaṁ nisīdissāmī”ti.

Nisīdi bhagavā paññatte āsane.

Nisajja kho bhagavā taṁ bhikkhuṁ etadavoca:

“kacci te, bhikkhu, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti no abhikkamanti, paṭikkamosānaṁ paññāyati no abhikkamo”ti?

“Na me, bhante, khamanīyaṁ, na yāpanīyaṁ, bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti no paṭikkamanti, abhikkamosānaṁ paññāyati no paṭikkamo”ti.

“Kacci te, bhikkhu, na kiñci kukkuccaṁ, na koci vippaṭisāro”ti?

“Taggha me, bhante, anappakaṁ kukkuccaṁ, anappako vippaṭisāro”ti.

“Kacci pana taṁ, bhikkhu, attā sīlato upavadatī”ti?

“Na kho maṁ, bhante, attā sīlato upavadatī”ti.

“No ce kira te, bhikkhu, attā sīlato upavadati, atha kiñca te kukkuccaṁ ko ca vippaṭisāro”ti?

“Na khvāhaṁ, bhante, sīlavisuddhatthaṁ bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmī”ti.

“No ce kira tvaṁ, bhikkhu, sīlavisuddhatthaṁ mayā dhammaṁ desitaṁ ājānāsi, atha kimatthaṁ carahi tvaṁ, bhikkhu, mayā dhammaṁ desitaṁ ājānāsī”ti?

“Rāgavirāgatthaṁ khvāhaṁ, bhante, bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmī”ti.

“Sādhu sādhu, bhikkhu.

Sādhu kho tvaṁ, bhikkhu, rāgavirāgatthaṁ mayā dhammaṁ desitaṁ ājānāsi.

Rāgavirāgattho hi, bhikkhu, mayā dhammo desito.

Taṁ kiṁ maññasi, bhikkhu,

cakkhu niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?

“Aniccaṁ, bhante”.

“ …pe…

Sotaṁ …

ghānaṁ …

jivhā …

kāyo …

mano nicco vā anicco vā”ti?

“Anicco, bhante”.

“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?

“Dukkhaṁ, bhante”.

“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:

‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?

“No hetaṁ, bhante”.

“Evaṁ passaṁ, bhikkhu, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati, sotasmimpi nibbindati …pe… manasmimpi nibbindati.

Nibbindaṁ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.

‘Khīṇā jāti …pe… nāparaṁ itthattāyā’ti pajānātī”ti.

Idamavoca bhagavā.

Attamano so bhikkhu bhagavato bhāsitaṁ abhinandi.

Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne tassa bhikkhuno virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi:

“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.

Paṭhamaṁ.