14. Samādhipañha

Rājā āha—

“bhante nāgasena, kiṁlakkhaṇo samādhī”ti?

“Pamukhalakkhaṇo, mahārāja, samādhi, ye keci kusalā dhammā, sabbe te samādhipamukhā honti samādhininnā samādhipoṇā samādhipabbhārā”ti.

“Opammaṁ karohī”ti.

“Yathā, mahārāja, kūṭāgārassa yā kāci gopānasiyo, sabbā tā kūṭaṅgamā honti kūṭaninnā kūṭasamosaraṇā, kūṭaṁ tāsaṁ aggamakkhāyati;

evameva kho, mahārāja, ye keci kusalā dhammā, sabbe te samādhipamukhā honti samādhininnā samādhipoṇā samādhipabbhārā”ti.

“Bhiyyo opammaṁ karohī”ti.

“Yathā, mahārāja, koci rājā caturaṅginiyā senāya saddhiṁ saṅgāmaṁ otareyya, sabbāva senā hatthī ca assā ca rathā ca pattī ca tappamukhā bhaveyyuṁ tanninnā tappoṇā tappabbhārā taṁyeva anupariyāyeyyuṁ;

evameva kho, mahārāja, ye keci kusalā dhammā, sabbe te samādhipamukhā honti samādhininnā samādhipoṇā samādhipabbhārā.

Evaṁ kho, mahārāja, pamukhalakkhaṇo samādhi.

Bhāsitampetaṁ, mahārāja, bhagavatā—

‘samādhiṁ, bhikkhave, bhāvetha, samāhito, bhikkhave, bhikkhu yathābhūtaṁ pajānātī’”ti.

“Kallosi, bhante nāgasenā”ti.

Samādhipañho cuddasamo.