8. Nāmarūpapaṭisandahanapañha

Rājā āha—

“bhante nāgasena, yaṁ panetaṁ brūsi ‘nāmarūpan’ti, tattha katamaṁ nāmaṁ, katamaṁ rūpan”ti.

“Yaṁ tattha, mahārāja, oḷārikaṁ, etaṁ rūpaṁ, ye tattha sukhumā cittacetasikā dhammā, etaṁ nāman”ti.

“Bhante nāgasena, kena kāraṇena nāmaṁyeva na paṭisandahati, rūpaṁyeva vā”ti?

“Aññamaññūpanissitā, mahārāja, ete dhammā ekatova uppajjantī”ti.

“Opammaṁ karohī”ti.

“Yathā, mahārāja, kukkuṭiyā kalalaṁ na bhaveyya, aṇḍampi na bhaveyya, yañca tattha kalalaṁ, yañca aṇḍaṁ, ubhopete aññamaññūpanissitā, ekatova nesaṁ uppatti hoti;

evameva kho, mahārāja, yadi tattha nāmaṁ na bhaveyya, rūpampi na bhaveyya, yañceva tattha nāmaṁ, yañceva rūpaṁ, ubhopete aññamaññūpanissitā, ekatova nesaṁ uppatti hoti.

Evametaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitan”ti.

“Kallosi, bhante nāgasenā”ti.

Nāmarūpapaṭisandahanapañho aṭṭhamo.