Dutiyavagga

Vuttañhetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ:

“Dvīhi, bhikkhave, diṭṭhigatehi pariyuṭṭhitā devamanussā olīyanti eke, atidhāvanti eke; cakkhumanto ca passanti.

Kathañca, bhikkhave, olīyanti eke?

Bhavārāmā, bhikkhave, devamanussā bhavaratā bhavasammuditā tesaṁ bhavanirodhāya dhamme desiyamāne cittaṁ na pakkhandati na pasīdati na santiṭṭhati nādhimuccati.

Evaṁ kho, bhikkhave, olīyanti eke.

Kathañca, bhikkhave, atidhāvanti eke?

Bhaveneva kho paneke aṭṭīyamānā harāyamānā jigucchamānā vibhavaṁ abhinandanti—

yato kira, bho, ayaṁ attā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā ucchijjati vinassati na hoti paraṁ maraṇā;

etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ etaṁ yāthāvanti.

Evaṁ kho, bhikkhave, atidhāvanti eke.

Kathañca, bhikkhave, cakkhumanto passanti?

Idha bhikkhu bhūtaṁ bhūtato passati;

bhūtaṁ bhūtato disvā bhūtassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti.

Evaṁ kho, bhikkhave, cakkhumanto passantī”ti.

Etamatthaṁ bhagavā avoca.

Tatthetaṁ iti vuccati:

“Ye bhūtaṁ bhūtato disvā,

bhūtassa ca atikkamaṁ;

Yathābhūte vimuccanti,

bhavataṇhā parikkhayā.

Sa ve bhūtapariñño so,

vītataṇho bhavābhave;

Bhūtassa vibhavā bhikkhu,

nāgacchati punabbhavan”ti.

Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti.

Dvādasamaṁ.

Dutiyo vaggo.

Tassuddānaṁ

Dve indriyā dve tapanīyā,

sīlena apare duve;

Anottāpī kuhanā dve ca,

saṁvejanīyena te dasa.

Vitakkā desanā vijjā,

paññā dhammena pañcamaṁ;

Ajātaṁ dhātusallānaṁ,

sikkhā jāgariyena ca;

Apāyadiṭṭhiyā ceva,

bāvīsati pakāsitāti.

Dukanipāto niṭṭhito.